راهنمای غلبه بر اضطراب یادگیری زبان

یادگیری زبان جدید می‌تواند در عین هیجان‌انگیز بودن، استرس‌زا نیز باشد. زبان‌آموزان زیادی به ما مراجعه می‌کنند و درباره‌ی ترس از صحبت کردن به زبان انگلیسی می‌گویند. آن ها می‌ترسند کلمات اشتباهی به کار ببرند، یا لهجه‌شان مورد تمسخر قرار گیرد و… اضطرابی که در یادگیری زبان دوم تجربه می‌کنیم، به اضطراب یادگیری زبان (foreign language anxiety) یا در اصطلاح تخصصی‌تر و شدیدتر Xenoglossophobia شناخته می‌شود و در سال‌های اخیر پژوهش های زیادی درباره‌ی آن انجام شده است. در این مقاله به موضوع اضطراب یادگیری زبان جدید و راه های غلبه بر آن می‌پردازیم. اگر شما هم در کلاس زبان یا هنگام صحبت کردن به زبان انگلیسی دچار استرس می‌شوید، این به مقاله به شما کمک خواهد کرد.

اضطراب یادگیری زبان (foreign language anxiety) چیست؟

گرگسون در کتاب روانشناسی برای یادگیری زبان، اضطراب یادگیری زبان را این‌گونه تعریف می‌کند: احساسات منفی شامل ترس و نگرانی هنگام یادگیری یا استفاده از زبان دوم را اضطراب یادگیری می‌گویند. این اضطراب باعث می‌شود فرد نتواند توانایی واقعی خود را نشان دهد یا حتی از یادگیری زبان دلزده شود.

عوامل ایجاد اضطراب یادگیری زبان

نگرانی از قضاوت دیگران

عزت نفس پایین باعث می‌شود زبان‌آموزان مدام نگران قضاوت دیگران باشند و بخواهند معلم یا دیگران را از خود راضی نگه دارند، که این مورد موجب افزایش استرس می‌شود.

کمال‌گرایی نیز در عین حال که می‌تواند بسیار سازنده باشد، می‌تواند آسیب‌زننده نیز باشد. تحقیقات نشان‌ می‌دهد که افراد با کمال‌گرایی بالاتر بیش‌تر اضطراب یادگیری زبان را تجربه می‌کنند. 

استرس امتحان و ارزیابی

آزمون‌های مختلف شفاهی یا کتبی در کلاس زبان، به ویژه وقتی پای نمره و مقایسه با دیگران در میان باشد، ممکن است فشار روانی ایجاد کند. برخی از زبان‌آموزان در این موقعیت نمی‌توانند توانایی واقعی خود را نشان دهند.

محیط کلاس زبان و معلم

علاوه بر عوامل درونی، عوامل بیرونی نیز برای ایجاد احساس اضطراب موثرند که در بسیاری از موارد افراد کنترلی بر آن ندارند. اما آگاهی نسبت به آن می تواند از ایجاد استرس پیشگیری کند.

قرارگیری در یک محیط دوستانه که در آن معلم و دانش‌آموزان از یکدیگر حمایت می‌کنند و به یادگیری دیگران کمک می‌کنند، می‌تواند اضطراب زبان دوم را کاهش دهد. 

سخت‌گیری بیش‌ از اندازه برخی معلمان و تصحیح‌های مکرر هنگام صحبت زبان‌آموزان، باعث ایجاد ترس از صحبت کردن به زبان انگلیسی می‌شود.  همچنین نگرش مثبت نسبت به معلم زبان انگلیسی و احساس امنیت اضطراب را کاهش می‌دهد.

راهکارهایی برای مقابله با اضطراب یادگیری زبان

یادگیری زبان جدید شباهت زیادی با ورزش‌هایی مانند گلف دارد. همانطور که یک بازیکن گلف ممکن است هنگام ضربه زدن به توپ دچار استرس شود و بیش از حد به تکنیک‌ها یا نتیجه‌ی بازی فکر کند، زبان‌آموز هم هنگام یادگیری یا استفاده از زبان جدید می‌تواند چنین احساساتی را تجربه کند.

در اینجا یک تکنیک ساده که بر پایه آرامش، اعتماد و پذیرش است را بررسی می‌کنیم.

سخت نگیرید

در گلف اگر بازیکن بیش‌از حد نگران و منقبض باشد، ضربه‌اش ضعیف‌تر و بی‌دقت‌تر خواهد شد. در یادگیری زبان نیز همینطور است؛ هرچه بیش‌تر بترسیم و خودمان را تحت فشار بگذاریم، احتمال خطا بیش‌تر می‌شود. مگر نه اینکه اشتباه کردن، بسیار طبیعی‌ست؟ همه‌ی آدم‌ها اشتباه می‌کنند حتی بسیاری از افراد بومی نیز همه‌ی کلمات یا گرامرها را درست نمی‌دانند. پس نگران قضاوت دیگران نباشید، همه درک می‌کنند که شما در حال یادگیری زبان هستید و نه متخصص آن.

به خودتان اعتماد داشته باشد

یک گلف‌باز حرفه‌ای در لحظه‌ی ضربه به همه‌ی جزئیات تکنیک فکر نمی‌کند، بلکه بر حس و تجربه‌اش اعتماد می‌کند. زبان‌آموز نیز باید به کلماتی که ناخودآگاه در ذهنش می‌آید اعتماد کند. شاید آن کلمه، بهترین کلمه نباشد، اما این کار جریان گفت‌وگو را شکل می‌دهد و بر روان شدن ما کمک می‌کند. همچنین تقلید آهنگ، مکث‌ها و حفظ ریتم کمک می‌کند تا ارتباطی روان‌تر و طبیعی‌تر داشته باشیم. (برای تمرین این مهارت پیشنهاد می‌کنیم مقاله‌ی روان صحبت کردن در انگلیسی: یک رویای دست نیافتنی؟ را بخوانید.)

از مسیر لذت ببرید

در گلف، هر ضربه‌ای که زده‌ می‌شود ممکن است کامل نباشد، اما لذت واقعی در مسیر بازی اتفاق می‌افتد. در زبان نیز همینطور است. باید در نظر بگیریم که یک مسیر پر فراز و نشیب را شروع کرده‌ایم و از جلو رفتن در این مسیر خوشحال باشیم نه از زود طی کردن آن. علاوه بر آن شادی و رضایت در فرآیند یادگیری، اضطراب را کاهش می‌دهد و انگیزه را برای ادامه بالا می‌برد.

کلام آخر

میلیون‌ها نفر در جهان دچار اضطراب یادگیری زبان می‌شوند و این اضطراب بخشی طبیعی از مسیر یادگیری است. تنها باید به آن آگاه بود و بر آن غلبه کرد. فراموش نکنید که هر قدم کوچکی که برمی‌دارید، شما را به روان‌تر صحبت کردن و یادگیری بهتر زبان انگلیسی هدایت می‌کند. پس نگران قضاوت‌ها نباشید و از مسیر هیجان‌انگیز یادگیری لذت ببرید.

در این مسیر داشتن معلم زبان حرفه‌ای کمک بزرگی به ادامه دادن می‌کند. تیم حرفه‌ای ناوان به شما کمک می‌کند تا بدون اضطراب و با جدیدترین تکنیک‌ها زبان انگلیسی را یاد بگیرید. برای شرکت در کلاس‌‌های ناوان کافی‌ست همین حالا فرم مشاوره را پر کنید تا ما در اولین فرصت با شما تماس بگیریم.