متوجه می‌شم اما نمی‌تونم صحبت کنم! | راهنمای فعال‌سازی کلمات انگلیسی

«من می‌توانم بخوانم، وقتی گوش می‌دهم می‌توانم بفهمم، اما نمی‌توانم صحبت کنم یا نمی‌توانم آنطور که می‌خواهم صحبت کنم.» این‌ها جملاتی‌ست که هر معلم زبانی از زبان‌آموزان خود شنیده است. پس خیالتان راحت، این تنها مشکل شما نیست. تحقیقات زیادی در مورد نحوه آموزش و یادگیری واژگان انجام شده است تا پاسخی برای این مشکل پیدا شود. کلید اصلی حل این مسئله فعال‌سازی کلمات انگلیسی است!

اما فعال کردن واژگان به چه معناست؟ برای تبدیل کلمات از واژگان غیرفعال به فعال باید چه کاری انجام دهیم؟ در این مقاله پاسخ این پرسش‌ها را می‌دهیم.

واژگان فعال (active vocabulary) و واژگان غیرفعال (passive vocabulary) چیست؟

واژگان غیرفعال به کلماتی می‌گویند که وقتی آنها را می‌شنوید یا می‌خوانید، آن‌ها را می‌فهمید، اما لزوماً در صحبت کردن یا نوشتن از آن‌ها استفاده نمی‌کنید. شما کلمات را یاد گرفته‌اید، اما وقتی زمان صحبت کردن فرا می‌رسد، نمی‌توانید آن‌ها را فوراً به خاطر بیاورید. مثل این است که نت‌های یک آهنگ را می‌دانید اما نمی‌توانید آن را به راحتی بنوازید.

از سوی دیگر، واژگان فعال شامل کلماتی است که می‌توانید با اطمینان در گفتار یا نوشتار خود استفاده کنید. این کلمات به طور طبیعی در مکالمات به ذهن شما خطور می‌کنند، درست مانند نواختن یک آهنگ بدون تردید.

مارتین منسر (Martin Manser) در کتاب راهنمای نویسندگان پنگوئن (The Penguin Writer’s Manual, 2004) دراین‌باره چنین می‌گوید: واژگان فعال کلماتی‌ هستند که افراد دائماً و با اطمینان از آن‌ها استفاده می‌کنند. اگر کسی از آن‌ها بخواهد یک جمله با فلان کلمه بسازند و آن‌ها به راحتی از پس آن بربیایند،‌ آن کلمه جزو کلمات فعال آن‌‌ها است. در مقابل، واژگان غیرفعال یک فرد شامل کلماتی‌ست که معانی آن‌ها را می‌داند -برای مثال لازم نیست در دیکشنری دنبال معنی آن بگردد- اما لزوماً در مکالمه یا نوشتن نمی‌تواند از آن‌ها استفاده کند.

چرا واژگان منفعل بیشتر از واژگان فعال هستند؟

دلایل مختلفی وجود دارد که باعث می‌شود تبدیل کلمات غیرفعال به کلمات فعال سخت باشد. اما دلایل زیر از دلایل عمد‌ای‌ست که زبان‌آموزان با آن درگیر هستند:

• ما زمان بیشتری صرف خواندن و گوش دادن می‌کنیم تا صحبت کردن.
• ترس از اشتباه باعث می‌شود از کلمات جدید استفاده نکنیم.
• مغز تمایل دارد فقط کلمات «ضروری» را به‌صورت فعال نگه دارد.

نکته‌ی مهم این است که برای تمام موارد ذکرشده راهکارهایی وجود دارد، که ما در ادامه به بررسی آن می‌پردازیم.

راهکارهای فعال‌سازی کلمات انگلیسی

سریع دیکشنری را باز نکنید!

فرض کنید در حال مکالمه به زبان انگلیسی هستید که کلمات را فراموش می‌کنید. در این صورت اولین کاری که می‌کنید چیست؟ سریع سراغ دیکشنری می‌روید. اما اگر در حال مکالمه به زبان مادری خود باشید و کلمه‌ای را فراموش کنید، چه کار می‌کنید؟ احتمالاً از مترادف آن استفاده می‌‌کنید یا به توصیف آن می‌پردازید تا منظور خود را به مخاطب برسانید. 

اما توصیف کردن چه کمکی به فعال‌سازی کلمات انگلیسی می‌کند؟ این کار باعث می‌شود ذهن شما پویاتر عمل کند و در جست‌وجو برای واژگان ماهرتر شود. و در بدترین حالت به شما می‌آموزد که در صورت فراموشی کلمات به جای از دست دادن اعتمادبه‌نفس و نگران شدن، چگونه جریان مکالمه را حفظ کنید.

شکاف‌های مکالمه‌ی خود را شناسایی کنید

برای توصیف یک چیز به زبان مادری خود ممکن است از کلمات متنوعی استفاده کنید. مثلاً: شگفت‌انگیزه! بی‌نظیره! فوق‌العاده‌ست! حیرت‌آوره! و… اما وقتی نوبت به زبان دوم می‌رسد احتمالاً به کلمه‌ی amazing کفایت کنید. یا از کلماتی مانند very و really استفاده کنید. به عنوان مثال به جای گفتن very big لیست متنوعی از کلمات قابل استفاده وجود دارد. مثلاً می‌توانید بگویید: huge, enormous, gigantic و…

برای این کار می‌توانید پیام‌های خود را در تلگرام، واتس‌اپ یا هر پیام‌رسان دیگری که استفاده می‌کنید، دوباره بخوانید. فهرستی از کلماتی که اغلب برای پر کردن شکاف‌های واژگانی انتخاب می‌کنید، تهیه کنید. لیست را به یک دوست بدهید و از او بخواهید هر بار آن کلمات را می‌نویسید یا می‌گویید، شما را سرزنش کند. هر وقت ۵۰ بار از کلمات یکسان استفاده کردید، به او شام بدهید یا ماشینش را بشویید.

بعد از اینکه یاد گرفتید هروقت که بخواهید نمی‌توانید از کلماتی مانند very, really, amazing و هر کلمه مورد علاقه دیگری که به دردتان نمی‌خورد، استفاده کنید، حافظه شما متوجه می‌شود که نمی‌تواند راه آسان را انتخاب کند و شروع به ارائه مترادف‌ها از واژگان فعال شما خواهد کرد. در این صورت پای واژگان غیرفعال به مکالمه‌تان باز می‌شود.

کلمات جدید را در موقعیت‌های واقعی تمرین کنید

یکی از رایج‌ترین کارهایی که زیان‌آموزان انجام می‌دهند، درست کردن فلش کارت است. اما فلش کارت به تنهایی کافی نیست و یادگیری کلمات باید در متن (context) صورت بگیرد. برای مثال اگر می‌خواهید کلمه‌ای را یاد بگیرد، آن را تبدیل به یک مثال شخصی کنید. 

یا فرض کنید کلماتی مرتبط با توصیف مکان‌ها یاد گرفته‌اید، بهترین کار استفاده از آن‌ها در یک بستر واقعی است. می‌توانید به گوگل مپ بروید و در حد یک پاراگراف به توصیف یک مکان بپردازید، در این صورت علاوه بر  کمک کردن به دیگران، زبان خود را نیز تقویت می‌کنید.

روی نوشتار (writing) و گفتار (speaking) تمرکز کنید

نوشتار و گفتار فعالیت های خروجی (output activities) هستند. داشتن ورودی غنی به معنای خواندن مطالب، گوش کردن به پادکست، دیدن ویدیو و… بسیار اهمیت دارد، اما تکیه کردن به این موارد فقط لیست بلندبالایی از واژگان غیرفعال را برای شما به ارمغان می‌آورد. اما برای فعال‌سازی کلمات انگلیسی از صحبت کردن و نوشتن به زبان انگلیسی غافل نشوید. برای این کار می‌توانید:

• یک پارتنر زبان پیدا کنید.
• معلم خصوصی بگیرید.
• از هوش‌های مصنوعی استفاده کنید. (ما در مقاله‌ی ۴ روش یادگیری زبان انگلیسی با هوش مصنوعی به طور مفصل راه استفاده از آن را یاد داده‌ایم.)
• یادداشت‌های روزانه خود یا لیست خرید خود را به زبان انگلیسی بنویسید.

صدای خود را ضبط کنید

اتفاقات روزمره‌ی خود را به زبان انگلیسی تعریف کنید یا یک موضوع انتخاب کنید و درباره‌ی آن صحبت کنید، در این حین صدای خود را ضبط کنید. این کار به شما کمک می کند تا بدون ترس از قضاوت دیگران یا خجالت راجع به موضوعات مختلف صحبت کنید. 

اگر موضوع برای صحبت کم دارید می‌توانید از وبسایت random topic generator استفاده کنید و به موضوعاتی که مطرح می‌کند پاسخ دهید.

یا با کمک وبسایت random word generator یک کلمه انتخاب کنید و آزادانه راجع به آن صحبت کنید یا درباره‌ی آن داستان بسازید.

در حین صحبت کردن هر کلمه‌ای را که می‌خواستید بیان کنید و به ذهنتان نمی‌آمد را یادداشت کنید و پس از تمام شدن صحبتتان آن را جست‌وجو کنید و یکبار دیگر آن جملات را با کلمه‌ی جدید تکرار کنید تا در ذهنتان ماندگار شود.

این تمرین یکی از مفیدترین تمرین‌ها برای روان صحبت کردن به انگلیسی است که ما در مقاله‌ی روان صحبت کردن در انگلیسی: یک رویای دست نیافتنی؟ به طور مفصل به آن پرداخته‌ایم.

کلام آخر

مرز باریکی بین واژگان غیرفعال و واژگان فعال وجود دارد. در خیلی از مواقع ما متوجه نمی‌شویم که یک واژه چه زمانی تبدیل به یک کلمه‌ی پراستفاده در گفتارمان شد. اما نکته‌ی مهم این‌ است که بدانید فعال‌سازی کلمات انگلیسی یک روند تدریجی‌ست و به مرور و با تمرین اتفاق می‌افتد.

برای تقویت مهارت گفتاری و غنی‌سازی واژگان، داشتن یک معلم خصوصی خوب و حرفه‌ای بسیار کمک‌کننده است. با شرکت در کلاس‌های ما پس از زمان کوتاهی متوجه پیشرفت خود در صحبت کردن به زبان انگلیسی می‌شوید. برای شرکت در کلاس‌های ما کافی‌ست فرم تعین وقت مشاوره را پر کنید تا ما در اولین فرصت با شما تماس بگیریم.